This article will be in Polish only, at the
bottom of the article are links to a similar topic in English.
Ten artykuł powstał z kompilacji tekstów/wiadomości znalezionych w
Internecie.
Oregano to bardzo aromatyczna przyprawa, jednak nie wszyscy wiedzą o tym, że jest też silnym lekiem. O jego pozytywnym wpływie na organizm doskonale wiedział Arystoteles oraz Hipokrates. Ci słynni greccy uczeni wykorzystywali oregano do zwalczania zaburzeń pokarmowych, biegunki, bólów reumatycznych, a także chorób skórnych. Roślina ta dość mocno wykorzystywana była także w średniowieczu, gdzie stosowano ją w celach ochrony przed magią i czarami.
Oregano to przyprawa intensywna, lekko korzenna, delikatnie gorzka, ale orzeźwiająca. Włosi używają jej namiętnie do makaronów i pizzy. Nadaje się też świetnie do marynat, zup i sosów, serów, mięs i ryb. Doskonale komponuje się z pomidorami, cukinią i fasolą. Wchodzi w skład mieszanek przyprawowych, m. in. dobrze znanych w polskiej kuchni ziół prowansalskich. Nadaje aromat nie tylko potrawom, ale też alkoholom – stosuje się ją przy produkcji wermutów i likierów.
Oregano, czyli lebiodka pospolita, rośnie dziko w całej Europie, a także Azji i w Afryce Północnej. Ze względu na pochodzenie i skład biochemiczny oregano dzieli się na kilka odmian sprzedawanych pod różnymi nazwami.
Dwie główne odmiany oregano to europejska i grecka. Europejskie oregano (znane również jako dziki majeranek lub majeranek zimowy) pochodzi od Origanum vulgare. Greckie oregano (znane również jako słodki majeranek lub majeranek) pochodzi od Origanum heracleoticum. Oregano i majeranek to jednak dwie inne przyprawy, pamietaj o tym.
Inną popularną odmianą jest meksykańskie oregano. Pochodzi od Lippia graveolens i powszechnie znany jako mędrzec meksykański, majeranek meksykański lub meksykańska dzika szałwia.
Oregano, jest źródłem witamin i pierwiastków. W oregano znajdziemy witaminy A, C, E, K i z grupy B oraz minerały - cynk, fosfor, magnez, potas, sód, selen, wapń, żelazo i bor.
Przyprawa ta jest zwłaszcza bardzo dobrym źródłem witaminy C – ma jej 2,3 mg w 100 g. Działa ona uszczelniająco na naczynia krwionośne, zwiększa produkcję kolagenu i elastyny, odpowiada za prawidłowe gojenie się ran i mocne zęby.
Witaminy z grupy B natomiast odpowiadają za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, witamina A – za dobry wzrok, witamina E jest naturalnym eliksirem młodości i płodności, a witamina K odgrywa ważną rolę w krzepliwości krwi.
Witaminy A, E i C to ponadto silne przeciwutleniacze.
Głównym składnikiem oregano jest olejek tymolowy. W olejku tymolowym znajdują się tymol, karwakrol i seskwiterpeny. Tymol jest wykorzystywany jako środek dezynfekujący. Natomiast karwakrol ma liczne właściwości farmakologiczne. Działa m.in. przeciwskurczowo, napotnie, moczopędnie i żółciopędnie. Pobudza ośrodki naczynioruchowe, niszczy bakterie ropne, ma właściwości przeciwbólowe i rozgrzewające. Dodatkowo przyspiesza oddychanie i działa przeciw robakom.
Na uwagę zasługują też garbniki, flawonoidy (apigenina, luteolina), kwas kawowy i ursolowy, fitosterole.
Oregano pomaga w cukrzycy typu 2. Potwierdzono to badaniami przeprowadzonymi na Uniwersytecie w Illinois. Oregano (a także majeranek i rozmaryn) blokuje enzymy DPP-4 oraz PTP1B, które pełnią ważną rolę w wydzielaniu insuliny. Badanie wykazało przy okazji, że oregano uprawiane w szklarni silniej wpływało na enzym DPP-4, natomiast to suszone – na PTP1B. Okazało się też, że oregano, majeranek i rozmaryn działają w podobny sposób jak leki podawane diabetykom w ich chorobie.
Zawiera dużą ilość błonnika. 100 g oregano w ponad 100 procentach pokrywa dzienne zapotrzebowanie dorosłego człowieka na błonnik, który pełni istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu przewodu pokarmowego. Przyczynia się m.in. do prawidłowej perystaltyki jelit i wyregulowania rytmu wypróżnień, obniżenia ciśnienia krwi, mniejszego wchłaniania "złego" cholesterolu i trójglicerydów, zmniejszenia uczucia głodu, obniżenia stężenia glukozy we krwi.
Błonnik zapobiega nowotworom przewodu pokarmowego i pełni rolę prebiotyczną.
Korzystnie wpływa na trawienie. Błonnik i inne związki obecne w oregano dobroczynnie wpływają na układ trawienny. Lebiodka działa przeciwbiegunkowo, przeciwskurczowo, wiatropędnie, odtruwająco. Pomaga w trawieniu ciężkich potraw, wzmaga produkcję żółci i soków żołądkowych, łagodzi zaparcia i niestrawności. Napar z oregano, zazwyczaj w połączeniu z innymi ziołami, w medycynie naturalnej stosowany jest w przypadku atonii jelit (chodzi o zanik lub zmniejszenie zdolności do skurczu mięśni) oraz w nadmiernej fermentacji jelit, chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy oraz w niedoczynności wątroby.
Chroni przed rozwojem nowotworów. Wiemy już, że obecny w oregano błonnik zapobiega nowotworom przewodu pokarmowego. Ale na tym nie koniec. Obecne w tej przyprawie silne przeciwutleniacze pełnią nieocenioną rolę w profilaktyce zdrowia – chronią nas przed atakiem wolnych rodników, przeciwdziałając przedwczesnemu starzeniu i rozwojowi groźnych chorób, w tym właśnie nowotworów.
Uczeni z Long Island University w Nowym Jorku odkryli, że obecny w oregano karwakrol przyczynia się do zniszczenia komórek rakowych prostaty. Z kolei olejek z oregano jest źródłem naringiny, która również działa przeciwnowotworowo.
Dodatek oregano może zmniejszać rakotwórcze właściwości mięsa przyrządzanego w wysokiej temperaturze. Badacze z uniwersytetu w Arizonie, przekonują, że pokrycie mięsa związkiem chemicznym występującym w tej popularnej przyprawie zatrzymuje proces prowadzący do powstawania rakotwórczych substancji pod wpływem grillowania, opiekania lub smażenia. Zawiera przeciwutleniacz o nazwie karwakrol, który blokuje powstawanie amin heterocyklicznych (zapoczątkowujących proces tworzenia się nowotworów) podczas przetwarzania mięsa w wysokiej temperaturze.
Badania przeprowadzone przez Departament Rolnictwa USA wykazało bardzo silne właściwości antyoksydacyjne oregano. Może być to zasługą m.in. kwasu rozmarynowego, występującego w zielu lebiodki. W całym badaniu oregano uzyskało najwyższą ocenę spośród wszystkich badanych ziół. Według wspomnianego badania lebiodka pospolita posiada 42-krotnie silniejsze działanie antyoksydacyjne niż jabłka oraz 4-krotnie silniejsze niż jagody.
Oregano zwalcza grzyby, wirusy, bakterie. Za działanie przeciwgrzybicze odpowiada przede wszystkim wspomniany karwakrol, który zapewnia prawidłowe działanie układu pokarmowego i odpornościowego.
Grzybobójczo działa również tymol. Składniki oregano są też naturalnym orężem w walce z wirusami oraz bakteriami.
Szczególnie skutecznie w walce z grzybami z gatunku Candida albican, pasożytami (m.in. ogoniastkiem jelitowym i świdrowcem amerykańskim), a także z bakteriami takimi jak E. Coli, Helicobacter pylori, Salmonella czy Listeria, działa olejek z oregano.
Zanotowano wysoką zdolność ziela lebiodki do niszczenia wybitnie zakaźnych pasożytów Giardia lamblia, popularnych lamblii jelitowych. Ich działanie stanowi najczęstszą przyczynę biegunek wśród podróżnych. Co roku atakują ponad 200 milionów osób na całym świecie. W jednym z badań stwierdzono poważne i śmiertelne uszkodzenia struktur pasożytów lamblii wywołane działaniem oregano. Co więcej, ziele lebiodki okazało się skuteczniejsze od powszechnie stosowanego leku.
Lebiodka (oregano) jest dobrym źródłem kwasu rozmarynowego, który znakomicie wpływa na zdrowie – już na przełomie lat 80. i 90. uznano go za naturalny czynnik przeciwzapalny pochodzenia roślinnego. Pomaga w leczeniu astmy, zapobiega również zmianom miażdżycowym, zabezpiecza przed szkodliwym działaniem promieniowania UV.
Zdaniem naukowców dostarczanie organizmowi kwasu rozmarynowego może pomóc osobom z chorobą Alzheimera.
Oregano wspomaga pracę układu oddechowego. Oregano działa rozkurczowo i wykrztuśnie, co od dawna wykorzystywane jest w przypadku przeziębień, astmy, zapalenia oskrzeli i zapalenia migdałków, a także w infekcjach zatok, gardła i jamy ustnej.
Działa uspokajająco. Medycyna naturalna zaleca stosowanie ziela lebiodki pospolitej w stanach stresogennych. Wykazuje ono bowiem działanie mocno uspokajające.
Przyspiesza regenerację skóry. Oregano można również wykorzystać w przypadku występowania świądu skóry, trudno gojących się ranach, a także do obmywania skóry osobom obłożnie chorym, permanentnie leżącym w łóżku. Są one narażone na występowanie odleżyn, dlatego roślina ta jest wartościowym środkiem w celu ich zapobiegania.
Na szczególną uwagę zasługuje olejek z oregano.
Ze względu na bardzo bogaty skład olejku wyrób idealnie sprawdza się w roli skutecznego preparatu farmaceutycznego. Do składników o szczególnym znaczeniu zalicza się: karwakrol, tymol, seskwiterpeny, kwas kawowy, kwas rozmarynowy, luteolinę, garbniki, fitosterole.
Olejek z oregano wykazuje właściwości lecznicze, a w tym: przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne, antygrzybiczne, przeciwpasożytnicze, żółciopędne, przeciwzapalne, rozkurczowe, uspokajające, przeciwbólowe, wspomagające laktację oraz moczopędne.
Olejek z oregano idealnie sprawdza się w walce z pasożytami. Szczególną skuteczność zauważono względem ogoniastka jelitowego i świdrowca amerykańskiego. Składniki fenolowe olejku z oregano skutecznie niszczą m.in. bakterie Klebsiella, E. coli, Salmonella i H. pylori. Co istotne, oregano niszcząc patogeny nie wpływa negatywnie na poziom dobrych bakterii w jelitach.
W innych niedawno przeprowadzonych badaniach udowodniono właściwości przeciwbakteryjne oregano w stosunku do H. pylori odpowiedzialnej za większość wrzodów dwunastnicy i żołądka. Bakterie te uważa się za trudne do usunięcia, jednak w badaniach wykryto, że oregano hamuje produkcję ureazy (odpowiedzialnej za uszkadzanie błon śluzowych) przez te bakterie.
Składniki olejku z oregano wykazują silny efekt łagodzący infekcje górnych dróg oddechowych. W związku z tym stosowanie olejku może okazać się idealną terapią na chore zatoki.
Karwakrol zawarty w oregano wykazuje silne działanie względem grzybów. Szczególnie na odmiany Candida i Aspergillus . Stosowanie na stopy okładów z olejku pozwala pozbyć się grzybicy. Równie dobrze można wykorzystać napar z dodatkiem olejku do płukania jamy ustnej. Pozwala to zahamować rozwój grzybów, a tym samym stanowi skuteczny sposób na brzydki zapach z ust.
Odrobinę olejku z oregano możemy dodać do żelu pod prysznic, mydła, szamponu do włosów czy żelu do higieny intymnej, by odkazić skórę w razie infekcji. Przy bólach stawów zaleca się natomiast kąpiele z dodatkiem olejku tymolowego oraz stosowanie maści z jego zawartością. Olejek ten można również wcierać w dziąsła w celu uśmierzenia bólu zębów oraz likwidować za jego pomocą brodawki na skórze (olejkiem nasączamy plaster na odciski i przyklejamy na zmienioną chorobowo powierzchnię).
Popularny jest też napar z oregano stosowany zazwyczaj jako swoisty lek na infekcje dróg oddechowych i odkażanie układu pokarmowego.
Jak stosować olejek i napar z oregano?
W przypadku olejku czy kropli zazwyczaj przyjmuje się je przed posiłkiem w ilości ok. 2-3 kropli na szklankę wody. Liczba dawek olejku z oregano rozcieńczonego w wodzie, uzależniona jest od rodzaju dolegliwości, która będzie nim leczona. Zwykle jest to jednak po kilka kropel 2-3 razy dziennie. Należy jednak pamiętać o tym, że kuracja z wykorzystaniem olejku z oregano nie powinna trwać dłużej niż jeden tydzień. Trzeba sobie robić kilkudniowe przerwy.
Jeśli chodzi o napary, to zwykle stosuje się suszone liście oregano (2 łyżeczki) , które następnie zalewa się wrzątkiem i zaparza 15 minut. Tak przygotowany napar spożywa się w ilości 1 szklanki na dobę .
Olejek z oregano – o czym pamiętać przed zakupem?
Decydując się na zakup olejku z oregano, należy zwrócić uwagę na jego skład. Na rynku można nabyć szereg produktów tego typu, które nie zawierają stuprocentowego ekstraktu z oregano. Są one wówczas mieszane z oliwą z oliwek i z innymi wyrobami, przez co ich właściwości lecznicze ulegają ograniczeniu. Dla osób, które nie chcą spożywać oregano w formie płynnej, alternatywą są tabletki do łykania z ekstraktem z oregano. Stanowią one dobry zamiennik oleju.
Przeciwwskazania
Jak większość ziół, tak i oregano w nadmiarze może wywoływać niepożądane działanie.
Spożywanie zbyt dużej ilość oregano może powodować obniżenie zdolności organizmu do przyswajania żelaza. Jest to szczególnie ważne podczas ciąży, dlatego kobiety spodziewające się dziecka powinny uważać z jedzeniem większej ilości oregano. To samo tyczy się kobiet karmiących piersią oraz dzieci. Bardzo świeże oregano może także podrażniać i wywoływać alergię.
Reakcje alergiczne oraz podrażnienia układu trawiennego może wywoływać także olejek z oregano, który nie powinien być stosowany przez osoby mające problemy z układem pokarmowym. Olejek działa jak antybiotyk i najlepiej go stosować wraz z probiotykami. Aby uniknąć reakcji niepożądanych przed zastosowaniem preparatów z oregano najlepiej skonsultować się z lekarzem prowadzącym.
A oto moje propozycje dań z oregano: (klikając na tytuł dania przejdziesz do przepisu)
Related theme in English:
