Jednym z pomysłów oszczędzania wydatków na żywność jest kupowanie produktów w większych ilościach w sezonie i ich zamrażanie. Ponadto, możesz cieszyć się darami lata także zimą.
Zamrażanie jest najbardziej wskazaną formą
długotrwałego przechowywania żywności.
Niska temperatura sprawia, że składniki odżywcze, takie jak witaminy, składniki
mineralne, białka i tłuszcze – tracone są w minimalnym stopniu. Proces mrożenia
nie narusza struktury białek, zazwyczaj nie zmienia walorów smakowych i koloru
produktów, a przy tym hamuje namnażanie się drobnoustrojów.
Aby
jednak udało się zdrowo i bezpiecznie zamrozić żywność, trzeba przestrzegać
kilku zasad.
- Przede wszystkim trzeba zamrażać szybko! Zapobiega to tworzeniu się dużych kryształków lodu, które mogą uszkodzić produkt. Przy powolnym zamrażaniu powstają duże kryształki lodu rozrywające błony komórkowe tkanek owoców czy warzyw, co powoduje wyciekanie soku podczas rozmrażania.
- Mrozić można bardzo wiele produktów spożywczych, ale najlepiej robić to wtedy, gdy są świeże, a nie wówczas, gdy już trochę poleżą w lodówce.
- Najlepiej mrozić małe porcje w jak najkrótszym czasie i w jak najniższej temperaturze. To ułatwia równomierne zamarzanie i rozmrażanie produktu. Warzywa i owoce trzeba mrozić w temperaturze -18 stopni Celsjusza lub niższej.
- Przygotowując produkty do mrożenia, należy je umyć, przepłukać lodowatą wodą i osuszyć, dzięki temu zachowują jędrność. Z owoców usuwamy szypułki i uszkodzone okazy, z mięsa – zbędny tłuszcz. Ryby patroszymy i oczyszczamy z łusek. Pierogi, knedle itp. mrozimy po ugotowaniu rozłożone na tackach (nie będą się sklejały). Przed zamrożeniem zupy, pierogi i inne gorące dania należy ostudzić.
- Opakowania mrożonek powinny być szczelne i wykonane z materiału odpornego na działanie niskiej temperatury, niepękającego w zamrażarce. Nie powinny także przymarzać do produktu. Specjalne woreczki wykonane są z folii spełniającej te kryteria. Poza tym są trwalsze i można je rozmrażać w gorącej wodzie.
- Niektóre z warzyw i owoców należy wcześniej sparzyć, zanurzając na krótko we wrzącej wodzie (czyli blanszować). Dzięki temu dezaktywujemy enzymy, które mogłyby zniszczyć składniki odżywcze naszych produktów oraz powodować zmianę ich barwy i rozwój flory bakteryjnej. Proces blanszowania powoduje stratę zawartości witaminy C od 15 do 20 proc.
- Przed zamrożeniem produkty powinny być schłodzone. Unikaj wkładania do zamrażalnika gorących produktów. Powoduje to wzrost temperatury w zamrażalniku i może uszkodzić inne produkty.
- Produkty spożywcze, które były zamrażane, a następnie odmrażane oczywiście nie powinny być zamrażane ponownie ze względu na niebezpieczeństwo zatrucia. Ponowne zamrożenie żywności jest możliwe, ale tylko w przypadku, gdy już raz rozmnożone jedzenie poddamy obróbce cieplnej tzn. ugotujemy, usmażymy lub upieczemy je. Wysoka temperatura pozbawi jedzenie wszystkich lub większości bakterii, dlatego mrożąc taką żywność, uniemożliwimy jej zepsucie w zamrażalniku.
- Ważny jest też odpowiedni proces rozmrażania produktów. Niektórych z nich nie trzeba, a nawet nie powinno się rozmrażać przed użyciem - np. owoce, warzywa, przeznaczone np. na zupy czy kompoty najczęściej gotuje się od razu, również pierogi, kluski itp. Te produkty, np. mięsa i ryby, które mamy zamiar upiec lub usmażyć, rozmrażamy bezpośrednio przed spożyciem, najlepiej w lodówce. To zmniejsza straty witaminy C oraz spowalnia rozwój bakterii i pleśni. Przyspieszanie rozmrażania ciepłą wodą zwiększa ryzyko zatruć, gdyż pomaga bakteriom w szybkim namnażaniu się.
Blanszowania nie wymagają: buraczki, papryka a także większość owoców.
Produkty, które możemy zamrażać:
Surowe
warzywa strączkowe i warzywa okopowe (dynia, kukurydza, ciecierzyca, groch,
fasole), można przechowywać je 6-8 miesięcy. Warzywa należy
umyć i oczyścić. Twarde jak marchew, brokuły, fasolkę szparagową powinno się zblanszować - zanurzyć na około 2 minuty we wrzątku, a potem w zimnej
wodzie. Najlepiej zamrażać je w takiej postaci, by po rozmrożeniu były gotowe
do przyrządzania, a więc pokrojone, posiekane lub utarte.
UWAGA: gotowane ziemniaki można zamrażąć, surowych nie zamrażaj.
UWAGA: gotowane ziemniaki można zamrażąć, surowych nie zamrażaj.
Grzyby przed
zamrożeniem warto zblanszować, np.
kurki - po rozmrożeniu nie będą dzięki temu "gumowate".
Mrozimy
świeże bądź już przetworzone mięsa. Duszone w kawałkach mięsa możemy
włożyć do plastikowych pojemników i zalewamy sosem. Pieczone - przekładamy do plastikowego woreczka, który szczelnie
zamykamy. Kawałek pieczeni możemy owinąć również w przezroczystą folię
(podobnie postępujemy z pasztetami i klopsami). Czas przechowywania wygląda następująco: wieprzowina
– 8 miesięcy, cielęcina – 9 miesięcy, chuda wołowina – 10 - 12 miesięcy.
Natomiast tłuste mięsa, w tym słoninę czy kiełbasę np. na grilla nie powinno
się mrozić dłużej niż 4 miesiące.
Ryby
i owoce morza. Świeżą rybę przed zamrożeniem musimy wypatroszyć i oczyścić z łusek. Podobnie, jak mięso rybę
myjemy raczej po rozmrożeniu a nie przed. Możemy mrozić ryby smażone (ale bez
panierki) lub pieczone. Każdą osobno zawijamy w folie aluminiową, a po wyjęciu
cały taki pakunek wstawiamy na 20 minut do gorącego piekarnika. Ani śledzie,
ani ryby w galarecie nie nadają się do mrożenia!
Wszystkie rodzaje pieczywa. Rozmrożony chleb nie traci nic ze swojej świeżości i chrupkości. Mrozimy go w woreczku czy folii spożywczej. Maksymalny czas przechowywania to 3-4 miesiące. Niską temperaturę (-10C) doskonale znoszą wypieki z ciasta drożdżowego, kruchego, francuskiego, biszkoptowego i piaskowego - zawinięte w folię aluminiową. Można je przechowywać ok.2 tygodni. Nie można konserwować wyrobów z kremem maślanym ani bitą śmietaną, jednak masę makową można już mrozić.
Ugotowane
zupy, potrawy. Zupy i inne płynne dania podczas zamrażania zwiększają objętość,
należy więc użyć odpowiednio większego pojemnika. Do przeznaczonych do
zamrożenia zup, potrawek czy gulaszy nie dodajemy makaronu, ryżu ani ziemniaków, ponieważ po odmrożeniu stają
się nieapetyczne i miękkie. Czosnek i inne przyprawy często gorzknieją w
niskich temperaturach, lepiej więc
mrozić potrawy nieprzyprawione.
Owoce. Zamrażając
owoce należy je umyć, dokładnie osuszyć, usunąć pestki i
ogonki. Niektóre owoce jagodowe np. truskawki, maliny, czereśnie i wiśnie
układa się najpierw na tacy w jednej warstwie by się nie stykały, a kiedy
stwardnieją przesypuje się je do hermetycznie zamykanego pojemnika. Jabłka
i gruszki warto zblanszować. Po rozmrożeniu owoce nie mają takiej samej
konsystencji co owoce świeże. Można je stosować do kompotów, ciast, deserów i
kremów. Na mrożonki nie nadają się winogrona i kiwi - zawierają dużo wody,
banany i awokado, które po rozmrożeniu ciemnieją i stają się szkodliwe. Możemy
przechowywać zamrożone owoce nawet rok.
Zioła.
Zioła i zieleninę myjemy, suszymy, siekamy i zamrażamy w pojemnikach lub
woreczkach. Zioła powinny być zebrane świeże, dokładnie oczyszczone i umyte.
Jeśli preferujemy drobno posiekane, musimy je pokroić, jeśli nie, możemy mrozić
je w całości. Do mrożenia idealny jest koperek, natka pietruszki korzennej,
tymianek, rozmaryn i szczypiorek. Zioła możemy przechowywać od 3 do 4 miesięcy.
Miętę można zamrozić w foremkach do lodu – kilka listków zalewamy wodą albo sokiem z cytryny.
Nie
wszystko możemy mrozić. Do mrożenia nie nadają się produkty, w których proces
formowania się kryształów lodu uszkadza strukturę komórkową – produkty o
wysokiej zawartości tłuszczu: śmietana i majonezy (mogą ulec rozwarstwieniu), miękkie
sery (ricotta, serek wiejski, śmietankowy), niektóre bogate w wodę
warzywa (sałata, seler naciowy, ogórki, melon, kapusta, rzodkiewka, pomidor), owoce
– winogrono, kiwi, arbuz; surowe ziemniaki, ryż i makaron, jajka w skorupkach oraz produkty zawierające
żelatynę (po rozmrożeniu ich wygląd pozostawia wiele do życzenia). Jajka możesz
zamrażać bez skorupki w woreczkach foliowych. Mrożone warzywa nie nadają
się do sałatek i surówek.
Nigdy nie mamy pewności co do transportu i tego, czy na pewno kupowane przez nas mrożonki nie uległy rozmrożeniu w międzyczasie. Możemy jednak zwrócić uwagę na kilka rzeczy: Po pierwsze wybieramy te opakowania, w których warzywa/owoce są „luźne” a nie w postaci jednej grudki. Jeśli w paczce produkty są zbite lub wyczuwamy grudki lodu oznacza to, że produkt już raz został rozmrożony (np. podczas transportu do sklepu). Po drugie mrożonki należy szybko przenosić ze sklepu do domu, aby po drodze się nie rozmroziły. W sklepach możemy dostać specjalne torby termiczne do przenoszenia mrożonej żywności.
Polecam artykuł: Jak i jak długo przechowywać żywność? Autorka radzi jak przechowywać żywność nie tylko mrożoną.
